Insecten als voedsel voor de mens |  |
Een voedzame hap
We krijgen niet alles van een insect verteerd. De huid bijvoorbeeld, inclusief de vleugels, bestaat uit een zeer resistente stof, chitine, waar onze spijsverteringsorganen weinig mee kunnen beginnen. Chitine is misschien wel goed voor de spijsvertering, net als vezels. Maar binnen die huid zitten organen voor de opslag van vet of bijvoorbeeld het produceren van eieren. De eierstokken van een volwassen vrouwtje kunnen bijna haar hele achterlijf vullen. En laten we de eiwitrijke spieren niet vergeten. Al met al vormt een insect een heel voedzaam, misschien alleen wat bescheiden hapje. Is het dan niet vreemd dat wij garnalen en kreeften als een lekkernij beschouwen, waar we veel geld voor over hebben, terwijl wij andere geleedpotigen zoals de insecten verafschuwen als voedsel? Zijn vogelnestjes, door zwaluwen voornamelijk van speeksel gemaakt, niet een veel vreemder lekkernij?
Verschillen tussen culturen
Het eten van insecten is vaak cultuurgebonden, maar van alle tijden. In de bijbel wordt al verhaald hoe Mozes het volk Israël leert dat ze bepaalde sprinkhanen en kevers kunnen eten. Vooral sprinkhanen vormen een wijd verspreid onderdeel van het voedselpakket. Ze worden of werden gegeten op de Krim (Oekraïne), en verder in onder andere Saoedi-Arabië, Iran, Madagaskar, Afrika en India. Soms worden ze alleen maar geroosterd, worden de poten en vleugels er afgetrokken en peper en zout toegevoegd. Soms ook worden ze bepoederd om er koekjes van te bakken, of gekookt tot ze rood zien als een kreeft. Over negers in voormalig West-Indië gaat het verhaal dat ze de vette larven van palmsnuitkevers, zo groot als een duim, uit de palmbomen peuterden en oppeuzelden. Deelnemers aan een expeditie van Naturalis naar Kenia kregen eens in het bos een stuk honingraat vol honing en bijenlarven voorgezet: het smaakte uitstekend.
Een menu voor de liefhebber
Uiteraard zijn niet alle insecten even lekker. Er zijn soorten die uitgesproken vies zijn, zoals de meeste wantsen en sint jansvlinders, vaak te herkennen aan hun giftige kleuren. Andere soorten zijn simpelweg niet te eten, zoals de processierups met zijn venijnige brandharen. Over het algemeen echter zijn insecten die door vogels of zoogdieren worden gegeten ook voor ons wel eetbaar. Eigenlijk ziet zo'n dikke larve van een meikever met zijn gekromde lijf er toch best appetijtelijk uit. Voor wie het eens wil proberen volgt hier een menu uit een Engels boekje uit de vorige eeuw. Naast het Franstalige menu de Nederlandse vertaling, waaruit al het cultuurverschil blijkt: in het Nederlands ziet het er toch minder lekker uit. Potage aux Limaces à la Chinoise Naaktslakkensoep
Morue bouillie à l'Anglaise, Sauce aux Limaçons Gekookte kabeljauw met slakkensaus
Larves de Guêpes frites au Rayon Wespenlarven gefrituurd in de raat
Phalènes à l'Hottentot Nachtvlinders gesauteerd in boter
Boeuf aux Chenilles Gesmoord rundvlees met rupsen Petites
Carottes, Sauce blanche aux Rougets Jonge worteltjes met blanke ritnaaldensaus
Crême de Groseilles aux Nemates Kruisbessencrème met bladwespen
Larves de Hanneton Grillées Met kruiden geroosterde meikeverlarven
Cerfs Volants à la Gru Gru Larven van vliegend hert op toast
Eet smakelijk!