Snelste renner

De cheeta is het snelste landdier

In volle sprint haalt de cheeta 100 kilometer per uur. Hij houdt het echter maar 500 meter vol. Bij een langere sprint zou zijn lichaamstemperatuur tot dodelijke hoogte stijgen. Een gemiddelde sprint is niet langer dan 200 tot 300 meter.

foto: wnf

 

Het lichaam van de cheeta is helemaal gebouwd op snelheid, rank en licht. Overbodige spiermassa om bijvoorbeeld een grote, sterke prooi te bedwingen zul je bij de cheeta niet aantreffen. Tijdens het lopen zou hij daar alleen maar last van hebben. Want spieren moet je wel meetorsen en dat gaat ten koste van snelheid.

Het lichaam is veerkrachtig, en overal voorzien van soepele scharnierpunten. De wervelkomom kan ver doorbuigen en zich spannen als een veer. Daarbij hoopt zich energie op, die in één keer vrijkomt als de 'veer' ontspant. Samen met een kantelbaar bekken en beweeglijke schouderbladen zijn zo grote sprongen mogelijk. Ook heeft een cheeta extra lange poten, om tijdens de sprint - die eigenlijk uit een serie grote sprongen bestaat - per sprong vele meters te kunnen overbruggen.

 

Elk voordeel heeft zijn nadeel. Bij de cheeta betekent zijn lichte bouw dat hij alleen kleine prooien de baas kan. Ook verbrandt hij tijdens een sprint in korte tijd zoveel energie dat zijn lichaam razendsnel opwarmt. Net als een motor die op volle toeren draait, loopt de cheeta het gevaar oververhit te raken. Een cheeta houdt dan ook niet op met sprinten omdat hij moe wordt, maar omdat zijn lichaamstemperatuur te hoog dreigt te worden. Dat is levensgevaarlijk omdat een lichaam niet meer goed functioneert als het te heet wordt. Een cheeta moet daarom al na enkele honderden meters opgeven en tientallen minuten uithijgen en afkoelen.

 

De tropische kakkerlak is het snelste insect

Per seconde legt dit dier 50 keer zijn lichaamslengte af. Een menselijke sprinter zou in dat geval een snelheid halen van 330 kilometer per uur.